Op 22 juni laat 2dA tijdens Archiefcongres 2026 in Orpheus Apeldoorn een eerste indruk zien van Archive Skills: een manier om digitale archieven beter te laten aansluiten op de vraag van de gebruiker, zonder de bron te veranderen.
2dA laat zien hoe goede digitalisering, metadata en context kunnen uitgroeien tot begrijpelijkere digitale toegang.
Steeds meer archieven zijn digitaal beschikbaar. Dat is een grote stap, maar voor veel gebruikers begint de echte vraag daarna pas. Wat zie ik? Waar hoort dit stuk bij? Welke context mis ik? En hoe vind ik mijn weg als ik niet dezelfde voorkennis heb als een archivaris, onderzoeker of gemeentemedewerker?
Voor 2dA is het uitgangspunt helder: de originele bron blijft altijd leidend. De data blijft intact, de herkomst blijft zichtbaar en uitleg mag nooit de bron vervangen. Archive Skills is daarom geen laag die archieven herschrijft, maar een manier om gebruikers beter naar de juiste context te begeleiden.
Burgers, onderzoekers, families, scholieren en medewerkers kijken soms naar dezelfde bron, maar komen binnen met andere vragen en andere taal. Archive Skills verkent hoe een digitale collectie op meerdere manieren begrijpelijk kan worden gemaakt, terwijl dezelfde betrouwbare bron centraal blijft staan.
De basis blijft het werk dat archiefinstellingen herkennen: zorgvuldig digitaliseren, goede metadata, doorzoekbaarheid, betrouwbare systemen en open koppelingen. Pas wanneer die basis staat, ontstaat ruimte voor slimmere uitleg, betere routes door collecties en veiligere toepassing van AI op archiefdata.
Digitale toegankelijkheid gaat niet alleen over meer online zetten. Het gaat ook over uitlegbaarheid, context, vertrouwen en regie over brondata. Juist daarom past Archive Skills bij de richting waarin archieven, erfgoedinstellingen en publieke informatievoorziening zich ontwikkelen.
2dA neemt deze ontwikkeling mee naar Archiefcongres 2026 om te laten zien waar we aan werken en vooral om te horen hoe anderen in het veld hiernaar kijken. Want begrijpelijke digitale toegang maak je niet vanuit techniek alleen, maar vanuit archiefpraktijk, gebruikersvragen en zorgvuldig omgaan met bronnen.